De CO₂-heffing werd in 2020 ingevoerd om de Noorse vissersvloot te stimuleren over te stappen op klimaatvriendelijkere brandstoffen. Volgens Fiskebåt is die omschakeling voor een groot deel van de vloot echter nog lang niet mogelijk. Voor grote vissersschepen bestaat op dit moment volgens de organisatie geen volwaardig alternatief voor diesel.

Daarmee zou de heffing vooral leiden tot hogere kosten voor Noorse vissers, zonder dat daar een vergelijkbare milieuwinst tegenover staat. Fiskebåt stelt bovendien dat de belasting het bunkergedrag van vissers beïnvloedt.

Omvaren voor goedkopere brandstof

Vooral voor de vloot die in verre wateren vist, kan het verschil in brandstofbelasting volgens de Noorse sector een rol spelen. Schepen zouden vanwege de Noorse CO₂-heffing vaker kiezen voor bunkeren in buitenlandse havens. Dat kan leiden tot extra vaarbewegingen en daarmee juist tot meer brandstofverbruik en uitstoot.

Ook de Noorse regering erkent dat het bunkergedrag een belangrijk aandachtspunt is. In de toelichting op de begroting schrijft de regering dat de ervaringen met de tijdelijke opschorting van de CO₂-heffing in 2026 informatie kunnen opleveren over de invloed van de belasting op het bunkeren en het varen via buitenlandse havens.

De CO₂-heffing voor de visserij lag van 1 april tot en met 31 augustus 2026 tijdelijk op nul. De regering wil de effecten daarvan gebruiken bij de verdere vormgeving van het beleid.

Parlement zet regering onder druk

De Noorse regering had voor 2027 aanvankelijk juist hogere tarieven voorgesteld. Voor visserij in nabije wateren zou de heffing uitkomen op 5,13 Noorse kroon per liter, voor reizen in zowel nabije als verre wateren op 3,13 kroon en voor de verre visserij op 1,14 kroon per liter.

Het parlementaire besluit staat daar haaks op. De Noorse Vissersbond spreekt van een belangrijk signaal aan de regering en verwacht dat het tarief vanaf 2027 daadwerkelijk op nul wordt gezet. Volgens de organisatie is de heffing schadelijk voor de concurrentiekracht, de werkgelegenheid en de waard creatie langs de Noorse kust.

De definitieve beslissing is echter nog niet genomen. Het voorstel moet onderdeel worden van het uiteindelijke staatsbudget voor 2027. Ook Fiskebåt benadrukt dat de zaak pas definitief is wanneer daarover in de begrotingsbehandeling een besluit is genomen.

Europese vissers volgen discussie

De Noorse discussie is ook voor andere Europese visserijlanden interessant. Het belangrijkste argument van de Noorse sector is dat een nationale brandstofheffing haar doel voorbij kan schieten wanneer vissers de mogelijkheid hebben om buiten het eigen land goedkoper te bunkeren.

De komende begrotingsbehandeling in Noorwegen wordt daarom nauwlettend gevolgd. Als de CO₂-heffing daadwerkelijk wordt geschrapt, betekent dat een duidelijke koerswijziging in het Noorse klimaat- en visserijbeleid: niet langer een hogere brandstofheffing als stimulans voor verduurzaming, maar het wegnemen van een kostenpost die volgens de sector vooral de concurrentiepositie aantast.

Het bericht Noorwegen wil CO₂-heffing voor vissersvloot schrappen verscheen eerst op Visserij.nl.

De resolutie werd aangenomen met 476 stemmen voor, 92 tegen en 44 onthoudingen.

Volgens de Europarlementariërs moet bij het verdelen van de beschikbare vangstmogelijkheden beter worden gekeken naar de verschillen binnen de Europese vissersvloot. Daarbij moet onder meer rekening worden gehouden met kleinschalige vissersbedrijven en de specifieke omstandigheden waarin verschillende typen vissers werken.

Ook wil het Parlement vissers stimuleren om gebruik te maken van selectiever vistuig en technieken die minder energie verbruiken en minder schade aan het leefgebied van vissen veroorzaken.

Gelijke regels voor import

Een belangrijk onderdeel van de resolutie is de concurrentie met visproducten uit landen buiten de EU. Europese vissers en viskwekers moeten voldoen aan uitgebreide Europese regels. Volgens het Parlement kan daardoor een concurrentienadeel ontstaan wanneer geïmporteerde producten niet aan vergelijkbare normen hoeven te voldoen.

De Europese Commissie wordt daarom opgeroepen om in handelsakkoorden zogenoemde ‘spiegelmaatregelen’ op te nemen. Daarmee zouden voor geïmporteerde producten vergelijkbare eisen moeten gelden als voor Europese producten.

Het Parlement wil hiermee vooral voorkomen dat Europese producenten hogere kosten maken doordat zij aan strengere milieu- en sociale normen moeten voldoen, terwijl goedkopere producten uit landen met minder strenge regels op de Europese markt worden aangeboden.

Consument moet meer informatie krijgen

Ook de informatie op verpakkingen moet volgens het Parlement duidelijker worden. Naast de verplichte informatie zouden consumenten waar mogelijk informatie moeten krijgen over bijvoorbeeld de voedingswaarde en het gehalte aan omega-3.

Daarnaast moet duidelijk worden aangegeven of vis wild gevangen of gekweekt is. Het Parlement wil ook duidelijk onderscheid tussen visproducten en plantaardige producten die als alternatief voor vis worden verkocht.

Misleidende marketing waarbij de indruk wordt gewekt dat een product een bepaalde vissoort bevat terwijl dat niet het geval is, zou volgens de resolutie moeten worden verboden.

Veel vis wordt geïmporteerd

De discussie is voor de EU van belang omdat Europa een grote markt voor vis en aquacultuurproducten vormt. Volgens de cijfers die in de resolutie worden aangehaald, wordt ongeveer 80 procent van de aquatische producten die in de EU worden geconsumeerd geïmporteerd.

Tegelijkertijd nam de consumptie van aquatische producten in 2024 af. De prijs speelde daarbij een belangrijke rol. Volgens de aangehaalde consumentencijfers noemde 55 procent van de consumenten de prijs als belangrijkste factor bij de aankoop van vis en andere aquatische producten.

De Europarlementariërs benadrukken dat de toekomst van de Europese visserij volgens hen moet worden gebaseerd op drie pijlers: milieu duurzaamheid, economische levensvatbaarheid en sociale duurzaamheid. Daarbij moet volgens het Parlement ook de toekomst van vissers en kustgemeenschappen worden meegewogen.

Lees hier het persbericht van het Europees Parlement

Het bericht Europees Parlement wil concurrentiepositie Europese vissers versterken verscheen eerst op Visserij.nl.