De Europese Commissie heeft hiervoor een zogenoemde call for evidence geopend. Belanghebbenden uit de visserijsector kunnen tot 29 oktober 2026 hun mening en informatie indienen via het Europese Have Your Say-portaal (klik).

Later dit jaar volgt een bredere openbare consultatie, die beschikbaar wordt gesteld in alle officiële EU-talen. Daarnaast gaat de Commissie rechtstreeks in gesprek met vertegenwoordigers van de visserijsector, sociale partners, adviesraden, nationale overheden en opleidingsinstituten.

Verschillen tussen landen

Volgens de Europese Commissie behoort de visserij tot de gevaarlijkste beroepen binnen de EU. Menselijke fouten spelen een belangrijke rol bij ernstige incidenten. Ook toenemende periodes van extreem weer vergroten de risico’s voor vissers.

Op dit moment bestaan er, naast de algemene Europese regels voor arbeidsveiligheid en gezondheid, geen uniforme EU-eisen voor de opleiding en certificering van vissers. Daardoor verschillen de opleidingen en certificaten per land.

Dat kan problemen opleveren voor vissers die in een andere lidstaat willen werken. Certificaten worden niet overal automatisch erkend. Volgens de Commissie beperkt dit de mogelijkheden om personeelstekorten in de sector op te vangen en ontstaat er bovendien een ongelijk speelveld tussen vissers en eigenaren van vissersvaartuigen.

De verschillen dragen volgens Brussel ook bij aan het beeld van visser als een beroep waarvoor weinig opleiding nodig is. Dat zou jongeren kunnen ontmoedigen om voor een carrière in de visserij te kiezen.

Internationale regels

De Europese plannen sluiten aan bij het internationale STCW-F-verdrag van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). Dit verdrag bevat internationale normen voor de opleiding, certificering en wachtlopen van personeel op vissersschepen. De regels zijn in mei 2024 herzien.

Tot nu toe hebben tien EU-lidstaten het verdrag geratificeerd. Dat staat tegenover 22 EU-lidstaten met een vissersvloot.

Voor de koopvaardij ligt dat anders. Alle EU-lidstaten hebben het vergelijkbare internationale verdrag voor zeevarenden op koopvaardijschepen geratificeerd. De bijbehorende normen maken al sinds 1994 deel uit van het Europese recht.

Mogelijk wetsvoorstel in 2028

De reacties uit de huidige consultatie worden gebruikt voor een zogenoemde impact assessment. De Europese Commissie wil daarin de verschillende mogelijkheden tegen elkaar afwegen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de voordelen voor veiligheid en arbeidsmobiliteit, maar ook naar de kosten en administratieve gevolgen voor vissers, rederijen, opleidingsinstituten en overheden.

Een eventueel Europees wetsvoorstel wordt volgens de huidige planning in het eerste kwartaal van 2028 verwacht.

De Europese Commissie wijst erop dat de plannen passen binnen het sociale onderdeel van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. Ook het Europees Parlement, verschillende adviesraden voor de Noordzee en Noordwestelijke Wateren en de Europese sociale partners in de visserij hebben eerder gepleit voor gemeenschappelijke Europese normen voor opleiding en certificering.

Voor vissers betekent het voorstel voorlopig dus nog geen nieuwe verplichting. De Commissie bevindt zich nog in de onderzoeks- en consultatiefase. Wel kan het traject uiteindelijk leiden tot Europese minimumregels waaraan opleidingen en certificaten van vissers in de hele EU moeten voldoen.

Klik hier voor het nieuwsbericht door de Europese Commissie

Het bericht Brussel onderzoekt Europese opleidingsnormen voor vissers verscheen eerst op Visserij.nl.