De gevolgen van Europese vrijhandelsakkoorden voor de Europese visserijsector staan steeds nadrukkelijker op de politieke agenda. Europarlementariërs uit verschillende politieke fracties hebben hun zorgen geuit over de toenemende import van visserijproducten uit landen als Indonesië, Mexico, India en de Filipijnen. Ook met Thailand en Maleisië worden handelsbesprekingen gevoerd.

Volgens de Europese brancheorganisatie Europêche leidt de opeenstapeling van handelsconcessies tot toenemende concurrentiedruk voor Europese visserijbedrijven. Vooral de tonijnsector maakt zich zorgen over de groeiende hoeveelheden tonijn die onder gunstige of volledig belastingvrije voorwaarden toegang krijgen tot de Europese markt.

De kwestie kwam op 9 november aan de orde tijdens een gedachtewisseling in de Visserijcommissie (PECH) van het Europees Parlement met vertegenwoordigers van de directoraten-generaal Handel (DG TRADE) en Maritieme Zaken en Visserij (DG MARE). Daarbij stonden de gevolgen van bestaande en toekomstige handelsbesprekingen voor de visserijsector centraal, met bijzondere aandacht voor Zuidoost-Azië.

Een dag later nam de Visserijcommissie bovendien amendementen aan op het rapport over het handelsakkoord tussen de EU en Indonesië. Daarin wordt onder meer aangedrongen op strengere importcontroles en een betere naleving van Europese normen.

Zorgen over oneerlijke concurrentie

De Europese Commissie wees tijdens de gedachtewisseling op het feit dat circa 70 procent van de in de EU geconsumeerde vis en schaal- en schelpdieren wordt geïmporteerd. Verdere diversificatie van de aanvoer via handelsakkoorden is volgens DG TRADE daarom belangrijk.

Europarlementariërs plaatsten echter vraagtekens bij de wenselijkheid van een verdere vergroting van de importafhankelijkheid. Zij vrezen dat Europese producenten hierdoor steeds meer onder druk komen te staan, zeker wanneer geïmporteerde producten afkomstig zijn uit landen met minder strenge eisen op het gebied van voedselveiligheid, milieu en arbeidsomstandigheden.

Ook de mogelijke gevolgen van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IUU-visserij) kwamen nadrukkelijk aan bod.

De aangenomen amendementen over Indonesië vragen de Europese Commissie om duidelijke procedures in te voeren voor het monitoren van handelsstromen en het controleren van de naleving van Europese voedselveiligheidsvoorschriften. Ook moet worden voorkomen dat producten die verband houden met slechte arbeidsomstandigheden of dwangarbeid op de Europese markt terechtkomen.

Anne-France Mattlet, directeur van de tonijnafdeling van Europêche, noemt de brede politieke aandacht een positieve ontwikkeling.

“We verwelkomen de sterke, stijgende aandacht voor de gevolgen van handelsakkoorden voor de Europese visserijsector. Het is bemoedigend dat Europarlementariërs uit verschillende politieke stromingen erkennen dat kwetsbare sectoren, zoals de tonijnvisserij, bescherming nodig hebben en dat eerlijke concurrentie moet worden gewaarborgd”, aldus Mattlet.

Belastingvrije tonijnimport neemt verder toe

Europêche waarschuwt al langer voor de gevolgen van handelsakkoorden met grote tonijn producerende landen. Volgens de organisatie wordt de concurrentiepositie van Europese bedrijven ondermijnd doordat steeds meer tonijnproducten zonder invoerrechten op de EU-markt mogen worden afgezet.

In 2026 heeft de Europese Commissie volgens Europêche in handelsakkoorden met onder meer Indonesië, Mexico, India en de Filipijnen afspraken gemaakt over het afschaffen van invoerrechten op tonijnfilets en het uitbreiden van belastingvrije importmogelijkheden voor tonijnlendenen (tonijnloins), die voornamelijk worden gebruikt voor de conservenindustrie. De onderhandelingen met Thailand, wereldwijd de grootste producent van tonijnconserven, zijn nog gaande.

Daar komt bij dat de belastingvrije importvolumes uit handelsakkoorden boven op bestaande tariefvrijstellingen komen. De Europese Raad heeft onlangs besloten de bestaande regeling voor autonome tariefcontingenten te verlengen. Het quotum voor tonijnlendenen blijft daarbij gehandhaafd op 35.000 ton. Aan dit quotum zijn volgens Europêche geen bindende duurzaamheidseisen verbonden, ondanks vier jaar overleg binnen de Europese Commissie.

Europêche wil aanvullende beschermingsmaatregelen

Xavier Leduc, voorzitter van de tonijnafdeling van Europêche, vindt dat de Europese visserijsector onvoldoende wordt beschermd tegen de gevolgen van het huidige handelsbeleid.

Hij pleit onder meer voor volledige afschaffing van het autonome tariefcontingent voor tonijnlendenen, strengere monitoring van handelsstromen om verdere prijsdalingen te voorkomen en systematische sanitaire controles op geïmporteerde tonijn.

Ook bij het handelsakkoord met Thailand ziet Europêche nog mogelijkheden om de Europese sector beter te beschermen. De organisatie wil dat daarin een specifieke vrijwaringsclausule voor tonijn wordt opgenomen. Die moet duidelijke voorwaarden bevatten voor het monitoren van de import en criteria om vast te stellen wanneer de Europese sector ernstige economische schade ondervindt.

Volgens Leduc is dat noodzakelijk om te voorkomen dat Europese visserijbedrijven structureel worden benadeeld door concurrenten die onder minder strenge sociale, milieu- en traceerbaarheidseisen produceren.

De groeiende aandacht in het Europees Parlement biedt volgens Europêche perspectief. De organisatie benadrukt echter dat politieke erkenning van de kwetsbaarheid van de tonijnsector alleen niet voldoende is. Er moeten concrete beschermingsmaatregelen komen om de concurrentiepositie en productiecapaciteit van de Europese visserij te behouden.

Lees hier het bericht door Europêche van 12 november 2026

Het bericht Europese markt overspoeld met belastingvrije tonijn? verscheen eerst op Visserij.nl.