Drie nucleaire scheepsontwerpen goedgekeurd maar regelgeving blijft achter
3 min gelezen
De Russische Sevmorput is het enige nog werkende nucleair aangedreven vrachtschip ter wereld, gebouwd in 1988 in de Sovjet-Unie
Drie nieuwe ontwerpen voor nucleair aangedreven koopvaardijschepen hebben in slechts twee maanden een belangrijke technische goedkeuring ontvangen. Toch lijkt een commerciële doorbraak voorlopig nog ver weg. Verouderde internationale regelgeving, onduidelijke aansprakelijkheid en beperkte toegang tot havens vormen nog altijd de grootste obstakels.
Sinds juni 2026 hebben drie verschillende scheepsontwerpen een zogenoemde Approval in Principle (AiP) gekregen van internationale classificatiebureaus. Zo’n goedkeuring betekent dat een ontwerp op basis van de huidige technische veiligheidsnormen uitvoerbaar lijkt. Het is echter nadrukkelijk geen bouwvergunning en geeft ook geen toestemming om een schip daadwerkelijk in de vaart te brengen.
De meest recente goedkeuring werd op 16 juli verleend door het American Bureau of Shipping (ABS) voor een containerschip van 15.000 TEU. Het ontwerp is ontwikkeld door Samsung Heavy Industries, het Korea Atomic Energy Research Institute en het Korea Research Institute of Ships and Ocean Engineering. Het schip zou worden uitgerust met twee gesmoltenzout reactoren volgens het MARINA-concept.
Een maand eerder verleende Lloyd’s Register een vergelijkbare goedkeuring aan een ontwerp voor een autotransportschip met een capaciteit van 7.000 voertuigen. Ook dit schip maakt gebruik van een gesmoltenzoutreactor. Daarnaast gaf ABS in juni groen licht aan een reactorconcept van het MIT Maritime Consortium dat werkt met een synthetische warmteoverdrachtsvloeistof onder vrijwel atmosferische druk.
Techniek loopt voor op regelgeving
Hoewel de technische ontwikkeling van kernvoortstuwing zichtbaar versnelt, blijft de internationale regelgeving achter. De huidige veiligheidsregels voor nucleaire koopvaardijschepen dateren grotendeels uit 1981 en zijn geschreven voor drukwaterreactoren, terwijl de nieuwste ontwerpen gebruikmaken van geheel andere reactortechnologieën, zoals gesmoltenzout reactoren en Small Modular Reactors (SMR’s).
De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) werkt inmiddels aan een volledige herziening van deze regels. De verwachting is echter dat een nieuwe internationale veiligheidscode pas rond 2030 gereed zal zijn.
Tot die tijd blijft voor elk nucleair schip een afzonderlijke overeenkomst nodig tussen de vlaggenstaat en ieder land waarvan een haven wordt aangedaan. Juist dat vormt volgens deskundigen een van de grootste praktische belemmeringen voor commerciële inzet.
Verzekeringen blijven een struikelblok
Naast regelgeving vormt ook de aansprakelijkheid een groot vraagstuk. Er bestaat nog altijd geen internationaal verdrag dat de aansprakelijkheid voor schade door nucleair aangedreven schepen regelt. Daardoor moeten verzekeraars en P&I-clubs voor elk project afzonderlijke afspraken maken over de dekking.
Voor reders betekent dit extra onzekerheid bij de financiering van nieuwe schepen, waardoor investeringsbeslissingen worden uitgesteld.
Eerste stappen in de Verenigde Staten
Ook overheden bereiden zich voorzichtig voor op een mogelijke toekomst met nucleaire koopvaardij. Zo tekenden de Amerikaanse Maritime Administration (MARAD) en de Port of Long Beach onlangs een samenwerkingsovereenkomst om de toepassing van Small Modular Reactors in de scheepvaart en havens te onderzoeken. Ook de U.S. Coast Guard, het Department of Energy en de Nuclear Regulatory Commission nemen aan dit traject deel.
De overeenkomst biedt echter geen toestemming voor nucleair aangedreven schepen, maar richt zich uitsluitend op onderzoek naar veiligheid en toekomstige regelgeving.
Historische lessen
De geschiedenis laat zien dat commerciële kernschepen al eerder zijn ontwikkeld, maar zelden een blijvend succes werden. De Amerikaanse NS Savannah, de Duitse NS Otto Hahn en de Japanse NS Mutsu kregen allemaal te maken met economische, politieke of maatschappelijke problemen. Alleen de Russische Sevmorput, die in 1988 in de vaart kwam, is nog steeds als commercieel nucleair vrachtschip actief.
Nog geen bouwcontracten
Ondanks de drie recente technische goedkeuringen beschikt geen van de ontwerpen over een bouwcontract, een geplande kiellegging of een vlaggenstaat die bereid is een exploitatievergunning af te geven.
De recente AiP’s tonen vooral aan dat de techniek zich snel ontwikkelt. De grootste uitdaging ligt voorlopig niet langer bij de reactoren zelf, maar bij het actualiseren van internationale regelgeving, het regelen van aansprakelijkheid en het verkrijgen van toegang tot havens. Pas wanneer ook die vraagstukken zijn opgelost, kan nucleaire koopvaardij daadwerkelijk een commercieel alternatief worden. (Bron: Breadbulk nieuws)
Video van de Amerikaanse NS Savannah. Waarom werd dit schip uit de havens geweerd?
