Zeeuwse kottervloot van zeventig naar enkele vissersvaartuigen

Waar de Zuidvloot rond 1990 nog tot de grootste en krachtigste van Nederland behoorde, is daar tegenwoordig nog maar weinig van over. De vissersplaatsen Tholen, Breskens, Arnemuiden en Vlissingen telden destijds samen nog zo’n 21 grote boomkorkotters. Vandaag de dag zijn daarvan nog slechts vier actief. Dit schrijf Schuttevaer hier.

Ook aan Eurokotters was begin jaren negentig geen gebrek. De vier Zeeuwse vissersplaatsen beschikten samen over ongeveer vijftien 24 meter lange kotters. Daarnaast stonden in Breskens nog tal van garnalenkotters geregistreerd. Inclusief de acht Eurokotters uit Kortgene en de garnalen- en Eurokotters uit Yerseke bestond de Zuidvloot uit bijna zeventig vissersvaartuigen.

Van die indrukwekkende vloot resteert nog maar één Eurokotter: de VLI-27 van de familie De Nooyer. De familie exploiteert tevens de 40 meter lange boomkorkotter VLI-25. Hoewel deze kotter nog altijd vanuit Vlissingen opereert, wordt de vangst al geruime tijd in IJmuiden aangevoerd.

Tholen en Breskens spelen inmiddels nog slechts een bescheiden rol in de zeevisserij. In Tholen zorgen de TH-16, die voornamelijk op harder vist in de monding van het Haringvliet, en twee mosselkotters nog voor enige bedrijvigheid. Breskens telt nog enkele snelle polyester vaartuigen, waarvan sommige vanuit Belgische havens op zeebaars vissen.

Ook in Kortgene is de vloot vrijwel verdwenen. Daar zijn alleen de garnalenkotter KG-9 en een mesheftenvisser overgebleven. Arnemuiden en Vlissingen beschikken samen nog over vier grote boomkorkotters. Drie daarvan varen onder Arnemuidse vlag: de ARM-20 van de familie H. Marijs en de ARM-22 en ARM-24 van de familie B. Marijs. Jarenlang voerden deze kotters hun vangsten aan in Scheveningen, maar sinds 2025 kiezen de eigenaren afwisselend voor de visafslagen van IJmuiden en Vlissingen.

Periode van ongekende schaalvergroting

In de jaren zeventig en tachtig maakte de Zeeuwse boomkorvisserij een spectaculaire ontwikkeling door. De introductie van boomkorkotters met motorvermogens tussen de 1.000 en 1.750 pk was destijds al indrukwekkend. Nog geen tien jaar later verschenen vanuit Vlissingen, Breskens en Arnemuiden kotters tot 46 meter lang met hoofdmotoren van meer dan 4.000 pk.

Arnemuiden telde in 1990 maar liefst zes boomkorkotters met een vermogen van 4.000 pk of meer. De toenmalige ARM-17 en de nog altijd actieve ARM-22 beschikten over 3.000 pk. Bij de ARM-22 werd het motorvermogen na de eeuwwisseling teruggebracht naar 1.500 pk om de brandstofkosten te beperken.

Grootste boomkorkotter van Nederland

Vlissingen was bovendien de thuishaven van de ARM-18 van de familie Meulmeester. Deze door Padmos gebouwde kotter was met een lengte van 45,50 meter, een breedte van 10 meter en een inhoud van 634 GT jarenlang de grootste boomkorkotter van de Nederlandse vloot. De meeste andere boomkorkotters waren maximaal negen meter breed. De imposante ARM-18 werd in 2023 uit de vaart genomen en vervolgens gesaneerd.

Ook Tholen beschikte in de jaren negentig nog over een levendige Eurokottervloot die afwisselend op platvis, rondvis en garnalen viste. De TH-43 was jarenlang de enige in Tholen geregistreerde boomkorkotter. Deze kotter landde wekelijks aan in Scheveningen en voer vaak met Scheveningse bemanningsleden.

Breskens verloor complete boomkorvloot

In 1990 was Breskens nog de thuishaven van vier grote, zwaar uitgeruste boomkorkotters. De BR-43 van Jaap Albregtse was met 2.400 pk de lichtst gemotoriseerde van het viertal. De BR-14 en BR-57 van de familie Fenijn, gebouwd in respectievelijk 1987 en 1986, behoorden met hun lengte van bijna 46 meter en hoofdmotoren van 4.460 pk tot de krachtigste kotters van Nederland.

De BR-14 werd in 2019 verkocht. De vangsten in de zuidelijke Noordzee, gecombineerd met de sterk gestegen kosten voor onder meer brandstof, maakten verdere exploitatie niet langer rendabel. De kotter voer daarna nog korte tijd als KW-14, maar belandde uiteindelijk eveneens in de saneringsregeling.

Bron: Schuttevaer.nl