Noorwegen wil CO₂-heffing voor vissersvloot schrappen
2 min gelezen
Bunkeren in buitenlandse havens leidt direct tot meer brandstofverbruik en uitstoot
OSLO – De Noorse visserijorganisatie Fiskebåt verwacht dat de CO₂-heffing voor de Noorse vissersvloot vanaf 1 januari 2027 wordt afgeschaft. Een meerderheid in het Noorse parlement heeft de regering dinsdag opgedragen de heffing te beëindigen. Volgens de visserijsector heeft de belasting nauwelijks bijgedragen aan het terugdringen van de uitstoot en werkt deze vooral concurrentieverstorend.
De CO₂-heffing werd in 2020 ingevoerd om de Noorse vissersvloot te stimuleren over te stappen op klimaatvriendelijkere brandstoffen. Volgens Fiskebåt is die omschakeling voor een groot deel van de vloot echter nog lang niet mogelijk. Voor grote vissersschepen bestaat op dit moment volgens de organisatie geen volwaardig alternatief voor diesel.
Daarmee zou de heffing vooral leiden tot hogere kosten voor Noorse vissers, zonder dat daar een vergelijkbare milieuwinst tegenover staat. Fiskebåt stelt bovendien dat de belasting het bunkergedrag van vissers beïnvloedt.
Omvaren voor goedkopere brandstof
Vooral voor de vloot die in verre wateren vist, kan het verschil in brandstofbelasting volgens de Noorse sector een rol spelen. Schepen zouden vanwege de Noorse CO₂-heffing vaker kiezen voor bunkeren in buitenlandse havens. Dat kan leiden tot extra vaarbewegingen en daarmee juist tot meer brandstofverbruik en uitstoot.
Ook de Noorse regering erkent dat het bunkergedrag een belangrijk aandachtspunt is. In de toelichting op de begroting schrijft de regering dat de ervaringen met de tijdelijke opschorting van de CO₂-heffing in 2026 informatie kunnen opleveren over de invloed van de belasting op het bunkeren en het varen via buitenlandse havens.
De CO₂-heffing voor de visserij lag van 1 april tot en met 31 augustus 2026 tijdelijk op nul. De regering wil de effecten daarvan gebruiken bij de verdere vormgeving van het beleid.
Parlement zet regering onder druk
De Noorse regering had voor 2027 aanvankelijk juist hogere tarieven voorgesteld. Voor visserij in nabije wateren zou de heffing uitkomen op 5,13 Noorse kroon per liter, voor reizen in zowel nabije als verre wateren op 3,13 kroon en voor de verre visserij op 1,14 kroon per liter.
Het parlementaire besluit staat daar haaks op. De Noorse Vissersbond spreekt van een belangrijk signaal aan de regering en verwacht dat het tarief vanaf 2027 daadwerkelijk op nul wordt gezet. Volgens de organisatie is de heffing schadelijk voor de concurrentiekracht, de werkgelegenheid en de waard creatie langs de Noorse kust.
De definitieve beslissing is echter nog niet genomen. Het voorstel moet onderdeel worden van het uiteindelijke staatsbudget voor 2027. Ook Fiskebåt benadrukt dat de zaak pas definitief is wanneer daarover in de begrotingsbehandeling een besluit is genomen.
Europese vissers volgen discussie
De Noorse discussie is ook voor andere Europese visserijlanden interessant. Het belangrijkste argument van de Noorse sector is dat een nationale brandstofheffing haar doel voorbij kan schieten wanneer vissers de mogelijkheid hebben om buiten het eigen land goedkoper te bunkeren.
De komende begrotingsbehandeling in Noorwegen wordt daarom nauwlettend gevolgd. Als de CO₂-heffing daadwerkelijk wordt geschrapt, betekent dat een duidelijke koerswijziging in het Noorse klimaat- en visserijbeleid: niet langer een hogere brandstofheffing als stimulans voor verduurzaming, maar het wegnemen van een kostenpost die volgens de sector vooral de concurrentiepositie aantast.
