Brussel presenteert toekomstvisie, maar laat hervorming visserijbeleid uit
4 min gelezen
Hervorming Europees visserijbeleid blijft uit
Europese visserijorganisaties zijn teleurgesteld over de Visie 2040 van de Europese Commissie. Ondanks grote problemen in de sector ontbreekt een concrete toezegging om het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) te herzien. ‘Een visie zonder hervorming is een leeg gebaar’, waarschuwen de organisaties.
De Europese Commissie heeft met haar nieuwe Visie voor visserij en aquacultuur 2040 hoge verwachtingen gewekt, maar volgens vier Europese branche- en werknemersorganisaties onvoldoende concrete maatregelen gepresenteerd. Europêche, ETF, EFFAT en Copa-Cogeca dringen aan op een gerichte herziening van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB).
De visie schetst een beleidskader voor de komende vijftien jaar, gericht op de structurele uitdagingen van de visserij en aquacultuur en op het versterken van de duurzaamheid en het concurrentievermogen. Een concrete toezegging om het GVB aan te passen ontbreekt echter. Volgens de organisaties is dat een groot gemis, juist nu de Europese vissersvloot krimpt, banen verdwijnen en de aquacultuur stagneert.
Visserijbeleid loopt achter de werkelijkheid aan
De laatste ingrijpende hervorming van het GVB dateert uit 2013. Volgens de organisaties is een nieuwe hervorming inmiddels meer dan drie jaar over tijd, uitgaande van de gebruikelijke cyclus van tien jaar. Zonder aanpassing dreigt het huidige beleidskader tot 2040 van kracht te blijven.
Dat is volgens de sector niet langer houdbaar. Sinds 2013 is de werkelijkheid ingrijpend veranderd door onder meer klimaatverandering, de Brexit en geopolitieke en energiecrises. Ook de Europese voedselzekerheid, de verduurzaming van de vloot en de praktische uitvoerbaarheid van regelgeving vragen volgens de organisaties om een nieuwe aanpak.
De Commissie lijkt vooral in te zetten op een betere uitvoering van bestaande regels en aanvullende regelgeving. Volgens de organisaties is dat onvoldoende wanneer het onderliggende beleid zelf moet worden aangepast. Zij wijzen daarbij ook op de problemen rond de aanlandplicht.
‘Een visie zonder hervorming is dood’
Javier Garat, voorzitter van Europêche, spreekt van diepe teleurstelling en frustratie over het uitblijven van de noodzakelijke hervorming. ‘Een visie zonder herziening van het GVB is een dood en zonder concrete maatregelen een leeg gebaar’, stelt Garat.
Volgens hem kan het uitblijven van actie de maatschappelijke spanningen verder vergroten. Vissers voelen zich volgens de organisatie al lange tijd genegeerd en in de steek gelaten. Garat waarschuwt dat de frustratie verder zal toenemen als de Commissie haar koers niet wijzigt, wat volgens hem ook anti-Europese bewegingen in de kaart kan spelen.
Ook zorgen over werkgelegenheid en veiligheid
De werknemersorganisaties ETF en EFFAT vinden dat de sociale dimensie van de visserij en aquacultuur onvoldoende aandacht krijgt in de nieuwe visie.
Livia Spera, algemeen secretaris van ETF, verwelkomt de toezegging om de internationale veiligheid opleiding normen van STCW-F uiterlijk in het voorjaar van 2028 in de Europese wetgeving op te nemen. Volgens haar zijn de overige voorgestelde maatregelen echter onvoldoende om de arbeidsomstandigheden en veiligheid te verbeteren en banen in de visserij aantrekkelijker te maken.
Ook de situatie van werknemers in specifieke regio’s, waaronder het Middellandse Zeegebied, baart ETF zorgen. De organisatie mist concrete voorstellen om de achteruitgang in deze gebieden tegen te gaan.
Enrico Somaglia, algemeen secretaris van EFFAT, benadrukt dat goede arbeidsomstandigheden en banen noodzakelijk zijn voor een toekomstbestendige aquacultuur. Daarvoor is volgens hem een steviger wettelijk kader nodig, waarin economisch concurrentievermogen samengaat met sociale vooruitgang en ecologische duurzaamheid.
Aquacultuur wacht op minder regeldruk
Op het gebied van aquacultuur zien de organisaties wel een positief aanknopingspunt. De Commissie wil uiterlijk eind 2027 een voorstel presenteren om belemmeringen bij vergunningverlening en regelgeving aan te pakken.
De sector verwacht dat dit daadwerkelijk leidt tot minder administratieve lasten, meer samenhang in de regels en meer zekerheid voor investeringen en nieuwe projecten.
Tegelijkertijd betreuren de organisaties dat de Commissie geen duidelijke toezegging doet over de uitbreiding van verplichte consumenteninformatie naar bereide en verduurzaamde visserij- en aquacultuurproducten. De sector vraagt hier al langere tijd om.
Elli Tsiforou, algemeen secretaris van Copa-Cogeca, stelt dat producenten een betrouwbaar beleidskader nodig hebben om te kunnen investeren, concurrerend te blijven en de productie in Europa voort te zetten. De huidige ontwikkelingen maken volgens haar een herbeoordeling van het Europese beleid dringend noodzakelijk.
Europees Parlement moet druk opvoeren
Nu de Commissie geen concrete toezegging doet over een wettelijke hervorming, richten de organisaties hun aandacht op de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement.
Het Europees Parlement heeft aangegeven dat het zich het recht voorbehoudt om op grond van artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie een wetgevend initiatiefverslag op te stellen als de Commissie uiterlijk eind 2026 geen concrete wetgevingsvoorstellen presenteert. Daarmee kan het Parlement de Commissie verzoeken passende voorstellen in te dienen.
Europêche, ETF, EFFAT en Copa-Cogeca blijven gezamenlijk aandringen op een gerichte herziening van het GVB. Die moet volgens hen zorgen voor een betere balans tussen ecologische, economische en sociale duurzaamheid, ruimte bieden voor vlootvernieuwing en investeringen, de regeldruk verminderen en werken in de visserij aantrekkelijker maken.
Hun boodschap aan Brussel is duidelijk: zonder daadwerkelijke hervorming dreigt de Europese visserij verder terrein te verliezen, terwijl juist een sterke en veerkrachtige Europese sector van belang is voor de voedselvoorziening en de werkgelegenheid.
