Rijkswaterstaat liet vissers in de steek: “dit mag nooit meer gebeuren!”

Rijkswaterstaat Noord-Nederland heeft vertrouwelijke conceptdocumenten van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat (I&W) over de vergunningen voor garnalenvissers gedeeld met de Waddenvereniging.

Hierdoor kregen natuurorganisaties toegang tot vertrouwelijke informatie, terwijl zij al juridische procedures voerden tegen de garnalenvergunningen. Ook konden deze organisaties invloed uitoefenen op een wetenschappelijke review. Daarnaast ontstond er negatieve publiciteit, die direct de reputatie en positie van vissers heeft geschaad.

Voor vissers leidde het delen van de documenten met de Waddenvereniging tot jarenlange onzekerheid, hoge kosten en grote financiële problemen. Uiteindelijk hebben veel vissers hierdoor besloten om met hun bedrijf te stoppen.

De voormalig minister van I&W, Robert Tieman heeft de handelswijze van Rijkswaterstaat, in antwoord op Kamervragen van BBB, ‘onwenselijk’ genoemd en stelt dat dit in de toekomst anders moet. Voor de vissers, die hierdoor keihard zijn geraakt, komt deze erkenning echter veel laat.

Twijfel

“Rijkswaterstaat liet een review uitvoeren door de Waddenacademie, maar daarbij zijn keuzes gemaakt die vragen oproepen”, zegt Kamerlid Caroline van der Plas van BBB, die vragen stelde over de gang van zaken aan de voormalig minister van I&W, Robert Tieman.

Zo ontving de Waddenvereniging conceptdocumenten en kon zij suggesties doen voor de onderzoeksvragen. Ook stuurde Rijkswaterstaat een kritische notitie mee, die invloed had op de richting van het onderzoek. Bovendien werd de review niet gebaseerd op de definitieve beoordeling, maar op een eerdere conceptversie. Hierdoor is er twijfel ontstaan over de onafhankelijkheid en eerlijkheid van deze toetsing door de Waddenacademie

Jarenlange onzekerheid voor vissers

Uit de antwoorden van Tieman blijkt ook dat er onduidelijkheid was tussen Rijkswaterstaat en het toenmalig ministerie van LNV. Rijkswaterstaat werkte aan beheerplannen, terwijl het ministerie verantwoordelijk was voor de vergunningen. In de praktijk leidde dit tot tegenstrijdige signalen en verschillende interpretaties. Hierdoor ontstond een situatie waarin natuurorganisaties gebruik konden maken van de verdeeldheid binnen de overheid.

Grote gevolgen

De gevolgen voor de visserijsector zijn groot geweest. Vissers hebben jarenlang in onzekerheid geleefd over hun toekomst. Zij kregen te maken met hoge juridische kosten en schade aan hun reputatie. Bedrijven zijn gestopt en hele visserijgemeenschappen zijn hierdoor hard geraakt. Veel vissers kregen het gevoel dat zij er alleen voor stonden en dat de overheid hen niet beschermde.

Bescherming

“Dit mag nooit meer gebeuren. Vertrouwelijke documenten moeten alleen via officiële en transparante procedures worden gedeeld, zodat iedereen gelijk wordt behandeld en de rechtszekerheid wordt beschermd”, zegt Van der Plas. Ook moeten wetenschappelijke onderzoeken echt onafhankelijk zijn en gebaseerd worden op definitieve documenten, zonder invloed van belanghebbende partijen. Daarnaast moet er een duidelijke rolverdeling zijn binnen de overheid, zodat helder is wie verantwoordelijk is voor beheer en wie verantwoordelijk is voor vergunningen.

Conclusie

De garnalenvisserij is ernstig benadeeld door onzorgvuldig en onduidelijk handelen van de overheid. Vertrouwelijke informatie werd gedeeld, onderzoeken waren niet voldoende onafhankelijk en vissers betaalden hiervoor de prijs.

Nieuwsbericht BBB, 5 maart 2026.