Zorgen over effect van windparkkabels op vissen en zeeleven
3 min gelezen
Elektriciteitskabel op de bodem van de Noordzee
NOORDZEE – De snelle uitbreiding van windenergie op de Noordzee leidt tot een groeiend aantal elektriciteitskabels op en in de zeebodem. Rond deze kabels ontstaan elektromagnetische velden (EMV). Onderzoekers proberen steeds beter in kaart te brengen wat deze velden betekenen voor vissen, bodemdieren en zeezoogdieren.
Nieuw onderzoek binnen het Windenergie op zee ecologisch programma (Wozep) geeft meer inzicht in de verspreiding van elektromagnetische velden rond kabels. Tegelijkertijd blijven belangrijke vragen bestaan over de mogelijke gevolgen voor het leven in zee. Het onderzoek naar vissen richt zich onder meer op de sterkte van de velden en de mogelijke effecten daarvan.
Mogelijke gevolgen
De sterkte van een elektromagnetisch veld wordt onder meer bepaald door de hoeveelheid stroom die door een kabel loopt, het type kabel en de afstand tot de kabel. Ook de omstandigheden rond de kabel spelen een rol.
Voor verschillende zeedieren is elektromagnetische waarneming onderdeel van hun natuurlijke zintuigen. Vooral haaien en roggen kunnen zeer zwakke elektrische en magnetische velden waarnemen. Daardoor is er extra aandacht voor de mogelijke gevolgen van kabels voor deze soorten.
Mogelijke effecten waarnaar wordt gekeken zijn onder meer veranderingen in gedrag, aantrekking of afstoting, fysiologische effecten en mogelijke gevolgen voor de ontwikkeling van jonge dieren. Voor een deel van deze effecten is nog onvoldoende informatie beschikbaar om precies vast te stellen bij welke blootstelling problemen kunnen ontstaan.
Onderzoekers kijken daarbij niet alleen naar vissen. Ook soorten zoals de platte oester en zandkokerworm en verschillende zeezoogdieren krijgen aandacht.
Vissersbond: meer onderzoek nodig
Volgens de vissers is het belangrijk om te weten of elektromagnetische velden uiteindelijk invloed kunnen hebben op bijvoorbeeld trekgedrag, voortplanting, voedselvoorziening en paaigebieden. Veranderingen bij afzonderlijke soorten zouden mogelijk kunnen doorwerken in de voedselketen en daarmee ook gevolgen kunnen hebben voor visbestanden.
De zorgen sluiten aan bij eerdere officiële onderzoeken waarin wordt vastgesteld dat er nog kennis ontbreekt over de effecten van elektromagnetische velden op vissen, bodemdieren en zeezoogdieren. Daarom worden bij nieuwe windparken gegevens verzameld die moeten helpen om de sterkte van de velden en mogelijke effecten beter te beoordelen.
Niet alleen kijken naar één kabel
Een belangrijk punt is volgens de sector dat niet uitsluitend naar één kabel of één windpark moet worden gekeken. De Noordzee krijgt de komende jaren te maken met een steeds grotere hoeveelheid windparken en elektriciteitsverbindingen.
De vraag is daarom niet alleen wat één kabel veroorzaakt, maar ook wat de cumulatieve effecten van alle ontwikkelingen samen kunnen zijn.
Voor de verdere ontwikkeling van windenergie op zee blijft daarom monitoring belangrijk. Door metingen en langdurig onderzoek kan beter worden vastgesteld of elektromagnetische velden daadwerkelijk gevolgen hebben voor soorten en ecosystemen, en welke maatregelen eventuele effecten kunnen beperken.
De discussie gaat daarmee niet over de vraag óf windenergie op zee moet worden ontwikkeld, maar ook over de manier waarop dat kan gebeuren zonder onnodige druk op het Noordzee-ecosysteem en de visbestanden.
Vooralsnog is vooral duidelijk dat verder onderzoek nodig is. Er zijn aanwijzingen dat bepaalde zeedieren gevoelig kunnen zijn voor elektromagnetische velden, maar de omvang van eventuele effecten op populaties en het gehele voedselweb is nog onvoldoende bekend.
