Europese visserij wankelt door krimpende vloot en vergrijzende bemanning
2 min gelezen
De Europese visserij wankelt.
De Europese visserijsector staat onder zware druk. Nieuwe cijfers deze maand van het Joint Research Centre (JRC) tonen een structurele terugloop in werkgelegenheid, een snel vergrijzende beroepsgroep en een dalende economische weerbaarheid.
Het rapport vormt het meest uitgebreide sociale overzicht van de sector tot nu toe en bestrijkt de jaren 2017 tot 2023.
Werkgelegenheid zakt verder weg
In 2023 telde de EU‑visserij nog 119.989 vissers, verdeeld over 53.260 actieve vaartuigen. Dat is een daling van ongeveer 15 procent sinds 2017. Het aantal voltijdsbanen liep zelfs met een kwart terug, doordat steeds meer vissers noodgedwongen overstappen op seizoens- of deeltijdwerk.
Ook de vloot krimpt. Het aantal actieve schepen neemt af en de aanvoer daalde fors: vangsten zijn 25 procent lager in gewicht en 23 procent lager in waarde dan zes jaar geleden. Vooral de kleine kustvisserij (77 procent van alle vaartuigen) voelt de gevolgen, al blijft dit segment wel de helft van alle banen vertegenwoordigen.
Vergrijzing zet door: “Generatiewissel blijft uit”
De sector kampt met een ernstig tekort aan jonge instroom. Het aandeel vissers boven de 40 jaar steeg van 65 naar 71 procent, terwijl het aantal jongeren onder de 40 juist daalde van 31 naar 26 procent. Het JRC noemt generatiewisseling een van de grootste bedreigingen voor de toekomst van de visserij.
Het probleem beperkt zich niet tot de vangstsector: ook verwerking, transport en toeleveranciers zien de arbeidsmarkt verkrappen. De STECF‑publicatie bevestigt dat het rapport een gedetailleerd sociaal en demografisch overzicht per lidstaat bevat, inclusief trends over een periode van tien jaar.
Lage lonen en economische druk
De economische aantrekkelijkheid van het beroep staat onder druk. Een voltijdse visser verdient gemiddeld €29.447 per jaar, minder dan de helft van het EU‑gemiddelde van €61.541. In kleine vlootsegmenten zakken de inkomsten soms zelfs onder de €10.000 per jaar. Volgens het rapport is het voor veel vissers steeds moeilijker om “een bestaan op te bouwen uit visserij”.
Dalende zelfvoorziening vergroot afhankelijkheid van import
De EU produceert steeds minder van haar eigen vis. De zelfvoorzieningsgraad daalde van 46,1 procent in 2014 naar 37,5 procent in 2022. Aquacultuur wint aan belang en levert inmiddels 23 procent van de totale EU‑productie, maar blijft mondiaal gezien een kleine speler. De verwerkingssector blijft met ruim 110.000 banen een cruciale schakel in de keten.
Veiligheid en werkomstandigheden blijven zorgenkind
Het aantal geregistreerde incidenten op zee stijgt. In 2023 werden 663 ongelukken met EU‑vissersvaartuigen gemeld, al neemt het aantal dodelijke slachtoffers op langere termijn af. Grote verschillen tussen lidstaten in sociale bescherming en arbeidsvoorwaarden blijven bestaan.
Toekomstbeeld: ingrijpen is noodzakelijk
De combinatie van krimp, vergrijzing, lage lonen en dalende productie zet de toekomst van de Europese visserij onder druk. Het JRC waarschuwt dat zonder gerichte beleidsmaatregelen de sector verder zal afkalven, met gevolgen voor voedselzekerheid, kustgemeenschappen en de bredere maritieme economie.
Het STECF benadrukt dat de Commissie het comité kan raadplegen over alle aspecten van visserijbiologie, economie en governance, een aanwijzing dat verdere beleidsinterventies waarschijnlijk zijn.
