Onzekere toekomst voor Duitse garnalenvissers
3 min gelezen
De Duitse regering hoopt garnalenvissers op de Noordzee uit te kopen om ruimte te maken voor offshore windparken, maar rechtse politici stellen dat daarmee cultureel belangrijke tradities verloren gaan, zo meldt Euractiv hier.
De Duitse garnalenvisserij, die sinds het einde van de 19e eeuw op grote schaal actief is, is in verval. De vangst van 7.500 ton Noordzeegarnalen in 2023 leverde slechts €40 miljoen op, een schril contrast met de bloeiperiode na de Tweede Wereldoorlog, toen de vangsten meer dan 40.000 ton bedroegen.
De sector lijkt haar tijd gehad te hebben. Ze wordt overschaduwd door enorme offshore windturbines en het geld dat die opleveren – TotalEnergies bood in 2023 €5,5 miljard om twee windparken te mogen bouwen.
Wind op zee heeft ruimte nodig. Daarom bood de Duitse regering in 2024 een bedrag van €20 miljoen aan garnalenvissers om met vervroegd pensioen te gaan en hun schepen te laten slopen. Maar lokale rechtse politici zijn woedend over wat zij beschouwen als een poging om een deel van de regionale cultuur uit te wissen, aangestuurd door Brussel.
“De Europese Commissie dringt aan op vlootvermindering en ‘klimaataanpassing’ binnen de visserij,” zei Dario Seifert, parlementslid van Alternative für Deutschland (AfD), tegen Euractiv. “Berlijn volgt die lijn en financiert saneringsprogramma’s voor garnalen- en platvisvissers zonder rekening te houden met de sociale en culturele waarde van de visserij,” voegde hij eraan toe. Een ander AfD-parlementslid, Stephan Protschka, noemde het plan “angstaanjagend”.
Het regeringsplan zou ertoe leiden dat ongeveer een derde van de vissers met vervroegd pensioen gaat. Dit valt samen met een voorstel van de EU uit 2023 om bodem beroerende visserij te verbieden in beschermde natuurgebieden voor de Noordzeekust – precies waar op garnalen wordt gevist.
Lokale conflicten tussen milieuorganisaties en vissers bestaan al tientallen jaren, zonder dat een van beide partijen bereid is om toe te geven. In mei verwierp het Europese Hof van Justitie een rechtszaak van een Duitse vissersvereniging tegen het verbod en bevestigde daarmee de rechtmatigheid ervan.
Wind rukt op
Te midden van dit dreigende verbod op bodemvisserij, boekt de windsector gestaag terreinwinst in de strijd om het drukke Duitse deel van de Noordzee. (Het grote, machtige Duitsland kan slechts aanspraak maken op één twintigste van de Noordzee.)
Collega’s van de garnalenvissers, die verder op zee vissen op langoustines voelen de druk ook. Het nieuwe maritieme plan voor 2025, opgesteld door cartografen uit Hamburg, snijdt een derde weg van een gebied dat oorspronkelijk was gereserveerd voor langoustinevissers.
“Hoewel de vangst van langoustines in het gereserveerde gebied van bijzonder belang is, prevaleren hier de belangen van windenergie, omdat deze van overwegend openbaar belang zijn en het algemeen nut dienen,” luidt de toelichting.
Garnalenvissers – die voorlopig nog alleen vrijwillig mogen stoppen – vrezen eenzelfde lot. In het licht van teruglopende vangsten en ecologische uitdagingen, werd het uitkoopprogramma van 20 miljoen euro gemotiveerd door “de concurrentie om ruimte voor offshore windenergie”, aldus de Duitse regering. Gulle uitkoopsommen zijn een zegen voor oudere vissers, van wie het vermogen vastzit in schepen die niemand wil kopen.
Maar wie wil blijven vissen maakt zich zorgen, want de kosten zullen over steeds minder schepen worden verdeeld. “Onder een bepaald minimum vangstvolume zullen de kosten per lid sterk stijgen, aangezien de vaste lasten op minder bedrijven drukken,” aldus de vereniging van Duitse garnalenvissers EZDK.
Het juridische kader van de Duitse overheid komt voort uit het Europees Fonds voor Maritieme Zaken, Visserij en Aquacultuur (EMFAF), dat EU-brede regels stelt voor vlootreductie en compensatieregelingen. Een conceptregeling voor het uitkoopplan is al overeengekomen met de deelstaten en belanghebbenden uit de sector. Als de Europese Commissie goedkeuring geeft, kan het plan nog in 2025 in werking treden.
