Brandstofcrisis houdt Europese vissers voor de kant
3 min gelezen
Europese vissers blijven liggen door hoge olieprijs
Europese vissers houden hun schepen in de havens door de hoge brandstofprijzen, ondanks een kortstondige opluchting begin april na een tijdelijk staakt het vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. De Straat van Hormuz blijft echter grotendeels afgesloten, waardoor de Brent-olieprijs net onder de 100 dollar per vat blijft en vissersvloten in heel Europa stilliggen.
In Ierland hebben vissers inmiddels zes weken geen specifieke brandstofsubsidie ontvangen. Het energiepakket van de regering van 250 miljoen euro, dat op 24 maart werd aangekondigd, richtte zich op transporteurs en accijnsverlagingen voor diesel en benzine, maar liet brandstof voor vissers buiten beschouwing. Michael Desmond, voorzitter van de National Inshore Fishermen’s Association (NIFA), waarschuwt dat veel schepen zich het vissen niet meer kunnen veroorloven en dat kustgemeenschappen dreigen te veranderen in “spooksteden”.
John Lynch van de Irish South and East Fish Producers Organisation (ISEFPO) meldt dat de operationele kosten nu hoger zijn dan de potentiële winst. Op EU-niveau pleitte minister Timmy Dooley voor noodmaatregelen, maar concrete brandstofhulp is nog niet aangekondigd. De spanning in Ierland loopt op nu het land wordt geconfronteerd met grootschalige brandstofprotesten door transporteurs en boeren die snelwegen in het land blokkeren.
Ook in het Verenigd Koninkrijk ontbreekt een sectorspecifiek steunpakket. Minister van Financiën Rachel Reeves kondigde op 10 april geen maatregelen voor vissers aan, ondanks druk van brancheorganisaties. Mike Cohen van de National Federation of Fishermen’s Organisations (NFFO), waarschuwt dat de hoge brandstofkosten schepen gedwongen worden tot stilliggen, met gevolgen voor bemanning en de bredere toeleveringsketen.
Frankrijk bood sneller gerichte steun: in april werd 5 miljoen euro aan brandstofsubsidies uitgekeerd als onderdeel van een pakket van 70 miljoen euro voor brandstofafhankelijke sectoren. Daarnaast werd een korting van 0,20 euro per liter en uitstel van financiële verplichtingen geïntroduceerd. Toch stopten vissers in Bretagne op 1 april hun werkzaamheden, waarbij grotere schepen binnen 24 uur al stil kwamen te liggen. Voor veel schepen bedragen de brandstofkosten nu meer dan de helft van de omzet. Op 7 april blokkeerden Franse vissers zes havens op Corsica, terwijl transportbedrijven in steden als Parijs, Toulouse en Bordeaux protesteerden.
Franse vissers eisen gerichte steun die wordt gekoppeld aan brandstofprijzen boven 0,70 euro per liter, per schip. Het huidige steunbedrag van 5 miljoen euro wordt als onvoldoende ervaren, hoewel staatssecretaris Catherine Chabaud beloofde de sector minder afhankelijk van fossiele brandstoffen te maken.
In Spanje is de reactie van de overheid het meest uitgebreid. Een fonds van 25 miljoen euro voor de commerciële vloot, verdeeld op basis van scheepsactiviteit en brandstofverbruik, blijft van kracht, naast een korting van 20 cent per liter, een verlaagde btw op energie tot 10 procent en een opgeschorte belasting op verse vis tot 30 juni.
Italië reserveerde 100 miljoen euro voor ondersteuning aan transport en visserij, terwijl Griekenland een steunpakket van meerdere miljoenen euro’s afrondde. Volgens de brandstofcrisis-enquête van de Mediterranean Advisory Council van 2 april zijn de prijzen voor marine diesel op de Griekse eilanden met 80 tot 85 procent gestegen, de hoogste stijging van alle onderzochte EU-lidstaten.
De brandstofcrisis legt toenemende druk op vissers en hun gemeenschappen, terwijl hoge olieprijzen en geopolitieke spanningen de situatie blijven verergeren.
